Τηλεφωνικές Παραγγελίες: 24610 23801 | 23902 | 40205

Υπηρεσίες

Blog

Κατηγορίες Προϊόντων

Αρχική/Blog/ΑΡΘΡΑ/Νηματώδη Εδάφους: "Πράσινες" Πρακτικές Αντιμετώπισης

Νηματώδη Εδάφους: "Πράσινες" Πρακτικές Αντιμετώπισης

08/11/2024

από mkmdomisi.gr

Νηματώδη Εδάφους: "Πράσινες" Πρακτικές Αντιμετώπισης

Βακτήρια – εξολοθρευτές, νηματοφάγοι μύκητες, ηλιοαπολύμανση και άλλες φιλικές προς το περιβάλλον μέθοδοι καταπολέμησης ενός σχεδόν αόρατου «πειρατή» των καλλιεργειών

Μικροσκοπικοί σκώληκες, μακρόστενοι και λεπτοί σαν νήματα, όπως μαρτυράει το όνομά τους, οι νηματώδεις (ή τα νηματώδη) του εδάφους αποτελούν αόρατους κατοίκους στο οικοσύστημα των γεωργικών εκτάσεων. Πολλά από τα χιλιάδες είδη τους είναι μη επιβλαβή ή και ωφέλιμα, άλλα όμως συνιστούν σημαντική απειλή για μια σειρά από φυτά καλλιέργειας. Δρουν αθόρυβα και παρασιτικά στο ριζικό σύστημα ή και στο εξωτερικό στέλεχος των φυτών, υπονομεύοντας την υγεία τους και την απόδοση των καλλιεργειών.

Στο άρθρο αυτό θα βρείτε βασικές πληροφορίες για τη βιολογία των νηματωδών και μια σειρά από μη χημικές, μη βλαπτικές προς το περιβάλλον πρακτικές καταπολέμησης, καθώς και προτάσεις για μεθόδους πρόληψης της ανάπτυξής τους.

Νηματώδεις

Οι νηματώδεις δεν είναι γεωσκώληκες σε …μικρογραφία, αλλά διαφορετικοί πολυκύτταροι οργανισμοί, με λείο και ενιαίο (μη κατακερματισμένο) μακρόστενο σώμα, που υποβάλλονται σε έκδυση όπως τα έντομα. Πολλά από τα είδη που είναι βλαπτικά για τα φυτά έχουν μήκος μόλις 1 χιλιοστόμετρο και είναι σχεδόν αόρατοι στο ανθρώπινο μάτι.

Μεταξύ άλλων προσβάλλουν καλλιέργειες λαχανικών, όπως οι ντομάτες, πατάτες, πιπεριές, κρεμμύδια, μαρούλια, καρότα. Επίσης, αμπέλια, καλλιέργειες καλαμποκιού, σίκαλης, μηδικής, ανθοκαλλιέργειες καθώς και ορισμένα δενδρώδη, όπως εσπεριδοειδή.

Οι νηματώδεις του εδάφους χρησιμοποιούν το μυτερό στοματικό τους όργανο – «στιλέτο» προκειμένου να τρυπήσουν τον ριζικό ιστό και τα φυτικά κύτταρα, απομυζώντας τους χυμούς του. Αυτό δημιουργεί κόμβους, «πρηξίματα» και όγκους στους πληγωμένους ιστούς, νεκρωμένες περιοχές και καθυστέρηση της ανάπτυξης του φυτού. Παράλληλα, τα μικροσκοπικά σκουλήκια είναι δυνατό να μεταφέρουν με το σάλιο τους βακτηριακές ασθένειες και να μολύνουν με αυτές τα φυτά, ή –δευτερογενώς- να ανοίξουν το δρόμο για προσβολή τους από ασθένειες στις τραυματισμένες περιοχές.

Τις περισσότερες φορές η αναγνώριση της προσβολής είναι δύσκολη, καθώς τα συμπτώματα στο στέλεχος και στα φύλλα των φυτών είναι κοινά με αλλοιώσεις που προκαλούνται από άλλες αιτίες.

Τα νηματώδη που δρουν στο ριζικό σύστημα μπορεί να επιφέρουν αποχρωματισμό των φύλων, μαρασμό και μειωμένη παραγωγή, ενώ ένας τρόπος αναγνώρισης είναι το ξερίζωμα ενός προσβεβλημένου φυτού και η προσεκτική παρατήρηση της ρίζας για την ύπαρξη των χαρακτηριστικών κόμβων.

Βακτήρια – «εξολοθρευτές»,

όπως το Bacillus thuringiensis και το Pasteuria penetrans, μπορούν να επιστρατευτούν σε ειδική αποστολή να εντοπίσουν τους νηματώδεις και να τους καταστρέψουν ή να τους αδρανοποιήσουν.

Ο βάκιλος thuringiensis παράγει ένα μίγμα κρυσταλλικής πρωτεϊνης με εντομοκτόνο δράση. Με την κατάποση από το νηματώδες, περνάει στο έντερο, όπου δρα ως δηλητήριο, εμποδίζοντάς το να τραφεί. Έτσι, το παράσιτο πεθαίνει από …ασιτία μέσα σε δύο μέρες.
Το Pasteuria penetrans, από την πλευρά του, σχηματίζει ενδοσπόρια, τα οποία προσκολλώνται στην επιδερμίδα των νηματωδών και εισχωρούν το σώμα τους, μολύνοντας το αναπαραγωγικό τους σύστημα και αναστέλλοντας την παραγωγή αυγών.

Νηματοφάγοι μύκητες, όπως οι Paecilomyces lilacinus και Trichoderma, που περιέχονται σε άλλα βιολογικά σκευάσματα, επιτίθενται στους νηματώδεις, είτε παγιδεύοντας είτε καταστρέφοντάς τους.

Ο Paecilomyces lilacinus στοχεύει τόσο στα αυγά, όσο και στα στάδια ανάπτυξης των νηματωδών, από τα νεαρά ως τα ενήλικα άτομα. Διεισδύει στο ζελατινώδες υπόστρωμα που περιβάλλει τα αυγά και εισέρχεται σε αυτά, αντικαθιστώντας τα έμβρυα νηματώδη με το μυκήλιο του μύκητα. Επιπλέον, τα σπόρια του μύκητα παρασιτούν στο σώμα των νεαρών και ενήλικων νηματωδών, διεισδύοντας από την επιδερμίδα τους.
Είδη μυκήτων του γένους Trichoderma έχουν παρόμοια δράση, στοχεύοντας την αποίκηση των αυγών και στη συνέχεια των νεαρών ατόμων, τα οποία χρησιμοποιούν ως τροφή. Ανταγωνίζονται τα παθογόνα και κυριαρχώντας απέναντί τους παίζουν στη συνέχεια το ρόλο «ασπίδας» για πιθανό εποικισμό από άλλα.

Χρήση Φυσικών Βιολογικών Προϊόντων

Η χρήση βιολογικών γεωργικών σκευασμάτων που περιέχουν φυσικούς εχθρούς του παράσιτου, αποτελεί μια «πράσινη» και αποτελεσματική μέθοδο αντιμετώπισης των νηματωδών. Στη μάχη για την αντιμετώπιση των νηματωδών μπορούν να συμβάλουν εξειδικευμένα βιολογικά προϊόντα, όπως το Glomeron Ins και το Glomeron Nem, τα οποία περιέχουν ωφέλιμους μικροοργανισμούς και φυτοδιεγερτικά συστατικά. Αυτά τα προϊόντα προσφέρουν προστασία ενάντια στις προσβολές από νηματώδεις και άλλους εχθρούς του ριζικού συστήματος, ενισχύοντας την υγεία του φυτού.

Glomeron Ins:

Το προϊόν αυτό περιέχει μυκόριζες και μικροοργανισμούς που ενισχύουν την ανάπτυξη της ρίζας και βοηθούν στην επούλωση των τραυμάτων που προκαλούν διάφορα έντομα. Η σύνθεση του Glomeron Ins συμβάλλει στη συνολική υγεία του φυτού, ενδυναμώνοντας το υπέργειο και υπόγειο τμήμα του φυτού έναντι προσβολών.

Glomeron Nem:

Με περιεκτικότητα σε μυκόρριζες και ωφέλιμη μικροπανίδα, το Glomeron Nem βοηθάει στην ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και αντιμετωπίζει συγκεκριμένες προσβολές νηματωδών, όπως το Meloidogyne spp. και Heterodera spp. Οι νηματοφάγοι μύκητες που περιέχονται στο Glomeron Nem ενισχύουν την αντίσταση του φυτού στις επιθέσεις, ενώ η υψηλή περιεκτικότητά του σε φυτοδιεγερτικά συστατικά προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη για τις καλλιέργειες.

Η προσθήκη αυτών των προϊόντων στις καλλιέργειες σας μπορεί να γίνει μέσω υδρολίπανσης ή διαφυλλικής εφαρμογής, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης. Τα βιολογικά αυτά προϊόντα είναι κατάλληλα για όλες τις καλλιέργειες και υποστηρίζουν την οικολογική γεωργία.

Άλλοι φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης

Η Ηλιακή απολύμανση (Solarization) αποτελεί μια φυσική, ευρέως χρησιμοποιούμενη και αποτελεσματική μέθοδο περιορισμού του πληθυσμού των νηματωδών και άλλων επιβλαβών μικροοργανισμών του εδάφους, με τη χρήση της ηλιακής ακτινοβολίας. Η καλλιεργήσιμη έκταση καλύπτεται με μια –διαφανή ή ημιδιαφανή- μεμβράνη πολυαιθυλενίου. Με την επίδραση των ηλιακών ακτινών δημιουργούνται συνθήκες αυξημένης θερμοκρασίας, η οποία οδηγεί στο θάνατο έναν αριθμό νηματωδών του εδάφους, περιορίζοντας τον πληθυσμό τους.

Βιολογική ενίσχυση του εδάφους: Η στροφή προς τη βιώσιμη γεωργία και η υιοθέτηση φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών γεωργικής εκμετάλλευσης, προάγει την βελτίωση της υγείας του εδάφους, ενισχύει τη δράση των ωφέλιμων μικροοργανισμών και βοηθά στην καταπολέμηση των επιβλαβών, όπως τα νηματώδη. Σε αυτή την κατεύθυνση μπορεί να συμβάλλει η βιολογική λίπανση με οργανική ουσία(κομπόστ, καλά χωνεμένη κοπριά και η χλωρή λίπανση).

Συγκαλλιέργεια με φυτά-ανταγωνιστές

Φυτά όπως το σινάπι και η ελαιοκράμβη έχει αποδειχθεί ότι δρουν ανταγωνιστικά με τους νηματώδεις, απωθώντας τους με τοξικές ουσίες που παράγουν. Πειραματικές εφαρμογές έχουν δείξει σχετική αποτελεσματικότητα και με ένα είδος γαλλικού κατηφέ, που φυτεύεται μαζί με την καλλιέργεια.

Προληπτικά μέτρα

Σε περιοχές με σοβαρή προσβολή από νηματώδη, προτεινόμενη μέθοδος αντιμετώπισης είναι η εναλλαγή καλλιεργειών και η χρήση μεθόδων χλωρής λίπανσης, που θα επαναφέρει την ισορροπία στην υγεία του εδάφους, διατηρώντας και ενισχύοντας παράλληλα του ωφέλιμους μικροοργανισμούς.

Επίσης, η αναζήτηση και επιλογή των κατάλληλων ποικιλιών φυτών, με ριζικό σύστημα ανθεκτικό σε ασθένειες, νηματώδη και άλλα παράσιτα, είναι μια καλή πρακτική πρόληψης.

Συμπεράσματα

Με αυτούς τους τρόπους και προϊόντα, όπως το Glomeron Ins και το Glomeron Nem, η αντιμετώπιση των νηματωδών γίνεται ακόμα πιο αποτελεσματική, δίνοντας στους καλλιεργητές μια φιλική προς το περιβάλλον επιλογή προστασίας για τις καλλιέργειες τους.